{"id":32906,"date":"2026-09-18T15:08:30","date_gmt":"2026-09-18T13:08:30","guid":{"rendered":"https:\/\/szlegal.pl\/?page_id=32906"},"modified":"2026-09-21T11:20:42","modified_gmt":"2026-09-21T09:20:42","slug":"odszkodowania-powypadkowe","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/odszkodowania-powypadkowe\/","title":{"rendered":"Vademecum Prawa Odszkodowa\u0144"},"content":{"rendered":"<div role=\"form\" class=\"wpcf7\" id=\"wpcf7-f9-p9-o1\" lang=\"en-GB\" dir=\"ltr\"><div><div class=\"wpcf7-form\"><div class=\"fit-the-fullspace\"><div><div class=\"screen-reader-response\"><p role=\"status\" aria-live=\"polite\" aria-atomic=\"true\"><\/p> <ul><\/ul><\/div><form action=\"\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32906#wpcf7-f9-p9-o1\" method=\"post\" class=\"wpcf7-form init\" enctype=\"\" autocomplete=\"autocomplete\" novalidate=\"novalidate\" data-status=\"init\" locale=\"en_GB\"><div style=\"display: block;\"><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7\" value=\"9\" \/>\n<input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_version\" value=\"6.1.7\" \/>\n<input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_locale\" value=\"en_GB\" \/>\n<input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_unit_tag\" value=\"wpcf7-f9-p9-o1\" \/>\n<input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_posted_data_hash\" value=\"\" \/>\n<input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_fit-the-fullspace\" value=\"\" \/>\n<\/div><p><label> Your name<br \/>\n<span class=\"wpcf7-form-control-wrap\" data-name=\"your-name\"><input size=\"40\" maxlength=\"400\" class=\"wpcf7-form-control wpcf7-text wpcf7-validates-as-required\" autocomplete=\"name\" aria-required=\"true\" aria-invalid=\"false\" value=\"\" type=\"text\" name=\"your-name\" \/><\/span> <\/label>\n<\/p>\n<p><label> Your email<br \/>\n<span class=\"wpcf7-form-control-wrap\" data-name=\"your-email\"><input size=\"40\" maxlength=\"400\" class=\"wpcf7-form-control wpcf7-email wpcf7-validates-as-required wpcf7-text wpcf7-validates-as-email\" autocomplete=\"email\" aria-required=\"true\" aria-invalid=\"false\" value=\"\" type=\"email\" name=\"your-email\" \/><\/span> <\/label>\n<\/p>\n<p><label> Subject<br \/>\n<span class=\"wpcf7-form-control-wrap\" data-name=\"your-subject\"><input size=\"40\" maxlength=\"400\" class=\"wpcf7-form-control wpcf7-text wpcf7-validates-as-required\" aria-required=\"true\" aria-invalid=\"false\" value=\"\" type=\"text\" name=\"your-subject\" \/><\/span> <\/label>\n<\/p>\n<p><label> Your message (optional)<br \/>\n<span class=\"wpcf7-form-control-wrap\" data-name=\"your-message\"><textarea cols=\"40\" rows=\"10\" maxlength=\"2000\" class=\"wpcf7-form-control wpcf7-textarea\" aria-invalid=\"false\" name=\"your-message\"><\/textarea><\/span> <\/label>\n<\/p>\n<p><input class=\"wpcf7-form-control wpcf7-submit has-spinner\" type=\"submit\" value=\"Submit\" \/>\n<\/p><div class=\"wpcf7-response-output\" aria-hidden=\"true\"><\/div><\/form><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"32906\" class=\"elementor elementor-32906\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b530a8a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b530a8a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e60afc9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e60afc9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Vademecum Prawa Odszkodowa\u0144<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4db2a4b e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"4db2a4b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3925d1f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3925d1f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f0452c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2f0452c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pragn\u0119 Pa\u0144stwa zaprosi\u0107 do zapoznania si\u0119 ze sporz\u0105dzonym przeze mnie Vademecum Prawa Odszkodowa\u0144. W e-booku w przyst\u0119pny spos\u00f3b zosta\u0142y przedstawione najwa\u017cniejsze dla poszkodowanych kwestie prawne.<\/p><p><strong>Je\u017celi chcesz wiedzie\u0107 jak pomagamy poszkodowanym, kliknij <a href=\"https:\/\/szlegal.pl\/odszkodowania-poznan\/\">tutaj.\u00a0<\/a><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a57337 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5a57337\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"622\" height=\"806\" src=\"https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Przechwytywanie-e1724332715221.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-32908\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Przechwytywanie-e1724332715221.png 622w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Przechwytywanie-e1724332715221-232x300.png 232w\" sizes=\"(max-width: 622px) 100vw, 622px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-07643b3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"07643b3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element thegem-vc-text thegem-custom-6aad26beee3fe8979\"><div class=\"wpb_wrapper\"><p><strong>Spis tre\u015bci<\/strong><\/p><p><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p><p><strong>Rozdzia\u0142 I \u2013 Podstawowe zasady odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 z czynu zabronionego<\/strong><\/p><ol><li>Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie winy.<\/li><li>Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka.<\/li><li>Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie s\u0142uszno\u015bci<\/li><\/ol><p><strong>Rozdzia\u0142 II \u2013 Roszczenia poszkodowanych wobec sprawc\u00f3w szkody.<\/strong><\/p><ol><li>Odszkodowanie.<\/li><li>Zado\u015b\u0107uczynienie.<\/li><li>Renta odszkodowawcza.<\/li><\/ol><p><strong>Rozdzia\u0142 III \u2013 Przedawnienie roszcze\u0144 odszkodowawczych z tytu\u0142u czynu zabronionego<\/strong><\/p><ol><li>Przedawnienie \u2013 definicja.<\/li><li>Podstawowy termin przedawnienia roszcze\u0144.<\/li><li>Przedawnienie roszcze\u0144 powsta\u0142ych w wyniku przest\u0119pstwa.<\/li><li>Przedawnienie roszcze\u0144 przeciwko ubezpieczycielowi sprawcy szkody.<\/li><li>Przerwanie terminu przedawnienia.<\/li><\/ol><p><strong>Rozdzia\u0142 IV \u2013 Rady dla poszkodowanych \u2013 jak zachowa\u0107 si\u0119 po wypadku.<\/strong><\/p><ol><li>Wprowadzenie.<\/li><li>O czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 po wypadku.<\/li><li>Dokumentacja poniesionych koszt\u00f3w.<\/li><\/ol><h3><a name=\"_Toc27327920\"><\/a>Wst\u0119p<\/h3><p>Niniejsze <em>vademecum <\/em>zosta\u0142o stworzone w interesie os\u00f3b poszkodowanych w\u00a0wyniku tzw. czyn\u00f3w niedozwolonych, w szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00a0wyniku wypadk\u00f3w samochodowych, wypadk\u00f3w w pracy oraz b\u0142\u0119d\u00f3w medycznych. G\u0142\u00f3wnym jego za\u0142o\u017ceniem jest wyja\u015bnienie poszkodowanym, kt\u00f3rych wiedza prawna w zakresie odszkodowa\u0144 jest znikoma, podstawowych zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z wyrz\u0105dzonymi szkodami i ewentualnymi roszczeniami jakie przys\u0142uguj\u0105 im wobec sprawcy szkody.<\/p><p>Autorem opracowania jest specjalizuj\u0105cy si\u0119 w zakresie prawa odszkodowawczego Tomasz Szadach, aplikant radcowski, cz\u0142onek Okr\u0119gowej Izby Radc\u00f3w Prawnych w Poznaniu.<\/p><p>Wieloletnia praktyka autora <em>vademecum<\/em> pokazuje, \u017ce poszkodowani nie s\u0105 \u015bwiadomi przys\u0142uguj\u0105cych im praw, przez co nie egzekwuj\u0105 ich od sprawc\u00f3w szkody. Najcz\u0119\u015bciej poprzestaj\u0105 na skorzystaniu z\u00a0w\u0142asnych polis ubezpieczeniowych, kt\u00f3re nie zawsze wystarczaj\u0105 na pokrycie wszelki wyrz\u0105dzonych szk\u00f3d. \u00a0Autor niniejszego opracowania ma nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki jego pracy, wiele os\u00f3b poszkodowanych uzyska nale\u017cne kwoty w zwi\u0105zku z doznan\u0105 przez nich szkod\u0105.<\/p><h3><a name=\"_Toc27327921\"><\/a>Rozdzia\u0142 I<\/h3><h4 style=\"text-align: left;\">Podstawowe zasady odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 z czynu zabronionego<a name=\"_Toc27327922\"><\/a><\/h4><h5><a name=\"_Toc27327923\"><\/a>1. Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie winy<\/h5><p>Na gruncie prawa cywilnego jedn\u0105 z podstawowych zasad odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119, jest odpowiedzialno\u015b\u0107 oparta na zasadzie winy. Jak wynika z art. 415 Kodeksu cywilnego (dalej jako k.c.): \u201e<em>Kto z winy swej wyrz\u0105dzi\u0142 drugiemu szkod\u0119, obowi\u0105zany jest do jej naprawienia\u201d. <\/em>Najpro\u015bciej rzecz ujmuj\u0105c, odpowiedzialno\u015bci\u0105 za naprawienie szkody obarczona jest osoba, kt\u00f3ra w wyniku swojego dzia\u0142ania lub zaniechania wyrz\u0105dzi\u0142a drugiemu szkod\u0119, przy czym nie ma tutaj znaczenia, czy osoba ta dzia\u0142a\u0142a umy\u015blnie czy nieumy\u015blnie. Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie winy ponosi tak\u017ce osoba prawna za zawinione dzia\u0142ania i zaniechania jej organu (art. 416 k.c.).\u00a0 Do przypisania odpowiedzialno\u015bci na zasadzie winy konieczne jest: udowodnienie winy, powsta\u0142ej szkody oraz zwi\u0105zku przyczynowo \u2013 skutkowego pomi\u0119dzy zachowaniem sprawcy szkody, a szkod\u0105. Przypisanie odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 jest tak\u017ce mo\u017cliwe<br \/>w przypadku:<\/p><ul><li>winy w nadzorze (art. 427 k.c.), kiedy szkoda zosta\u0142a wyrz\u0105dzona przez pozostaj\u0105c\u0105 pod nadzorem osob\u0119, kt\u00f3rej z powodu wieku albo stanu fizycznego lub psychicznego winy przypisa\u0107 nie mo\u017cna;<\/li><li>winy w wyborze (art. 429 k.c.), kiedy szkoda zosta\u0142a wyrz\u0105dzona przez osob\u0119, kt\u00f3rej powierzono wykonywanie czynno\u015bci i szkoda ta powsta\u0142a przy wykonywaniu tej czynno\u015bci (za wyj\u0105tkiem zlecenia tej czynno\u015bci podmiotowi profesjonalnemu).<\/li><\/ul><p>Odpowiedzialno\u015bci za zasadzie winy nie ponosz\u0105 osoby:<\/p><ul><li>dzia\u0142aj\u0105ce w obronie koniecznej (art. 423 k.c., art. 343 \u00a7 1 k.c.) lub w stanie wy\u017cszej konieczno\u015bci (art. 424 k.c. );<\/li><li>dzia\u0142aj\u0105ce w ramach tzw. samopomocy (art. 432 k.c., art. 343 \u00a7 2 k.c.);<\/li><li>dzia\u0142aj\u0105ce za zgod\u0105 poszkodowanego;<\/li><li>wykonuj\u0105ce w spos\u00f3b zgodny z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami swoje prawa podmiotowe.<\/li><\/ul><h5><a name=\"_Toc27327923\"><\/a>2. Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka<\/h5><p>Poza odpowiedzialno\u015bci\u0105 na zasadzie winy, Kodeks cywilny przewiduje o wiele dalej id\u0105c\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za powsta\u0142\u0105 szkod\u0119, a mianowicie odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka. Powy\u017csza odpowiedzialno\u015b\u0107 sytuuje poszkodowanego w bardzo korzystnej sytuacji, bowiem dla \u017c\u0105dania naprawienia szkody, nie musi on wykazywa\u0107 winy danego podmiotu. \u00a0Na zasadzie ryzyka odpowiadaj\u0105 m.in. posiadacze pojazd\u00f3w mechanicznych, a tak\u017ce podmioty prowadz\u0105ce na w\u0142asny rachunek przedsi\u0119biorstwo lub zak\u0142ad wprawiany w\u00a0ruch za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody (pary, gazu, elektryczno\u015bci, paliw p\u0142ynnych itp.). Co ciekawe, za podmiot odpowiadaj\u0105cy na zasadzie ryzyka, mo\u017cna uzna\u0107 przedsi\u0119biorstwo prowadz\u0105ce basen.<a href=\"https:\/\/szlegal.pl\/odszkodowania-powypadkowe\/#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Do przypisania odpowiedzialno\u015bci na zasadzie ryzyka, konieczne jest jedynie wykazanie szkody, zdarzenia oraz zwi\u0105zku przyczynowo-skutkowego.<\/p><p>Przepisami reguluj\u0105cymi odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka w Kodeksie cywilnym s\u0105:<\/p><ul><li>430 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 podmiotu za osoby, kt\u00f3rym na w\u0142asny rachunek powierza wykonanie czynno\u015bci, a kt\u00f3re podlegaj\u0105 jego kierownictwu (np. szpital, kt\u00f3ry ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za zawinione dzia\u0142ania lekarzy);<\/li><li>433 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 posiadacza pomieszczenia za szkod\u0119 powsta\u0142\u0105<br \/>w wyniku wyrzucenia, wylania lub spadni\u0119cia jakiegokolwiek przedmiotu<br \/>z pomieszczenia (np. odpowiedzialno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci za spadni\u0119cie sopli lodu na osob\u0119 przed budynkiem);<\/li><li>434 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 przez zawalenie si\u0119 budowli lub oderwanie si\u0119 jej cz\u0119\u015bci;<\/li><li>435 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody zwi\u0105zane z ruchem przedsi\u0119biorstwa za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody;<\/li><li>436 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 posiadacza pojazdu mechanicznego za szkody wyrz\u0105dzone w zwi\u0105zku z ruchem tego pojazdu (np. potr\u0105cenie pieszego na pasach).<\/li><\/ul><p>Aby zwolni\u0107 si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci na zasadzie ryzyka, odpowiedzialny na zasadzie ryzyka musi wykaza\u0107 jedn\u0105 z tzw. okoliczno\u015bci egzoneracyjnych:<\/p><ul><li>zaistnienie si\u0142y wy\u017cszej;<\/li><li>wy\u0142\u0105czn\u0105 win\u0119 poszkodowanego;<\/li><li>wy\u0142\u0105czn\u0105 win\u0119 osoby trzeciej, za kt\u00f3r\u0105 odpowiedzialny na zasadzie ryzyka nie ponosi odpowiedzialno\u015bci;<\/li><li>brak winy osoby, kt\u00f3rej powierzono wykonanie czynno\u015bci (dot. art. 430 k.c.).<\/li><\/ul><h5><a name=\"_Toc27327924\"><\/a>3. Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie s\u0142uszno\u015bci<\/h5><p>Trzeci\u0105, odr\u0119bn\u0105 podstaw\u0105 odpowiedzialno\u015bci od zasad winy i ryzyka, jest odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie s\u0142uszno\u015bci. Dotyczy ona zasadniczo trzech przypadk\u00f3w:<\/p><ul><li>417 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 Skarbu Pa\u0144stwa lub jednostki samorz\u0105du terytorialnego lub innej osoba prawna wykonuj\u0105cej w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105 z mocy prawa za niezgodne z prawem dzia\u0142anie lub zaniechanie przy wykonywaniu tej w\u0142adzy (np. odszkodowanie za bezprawnie wydany akt prawny, kt\u00f3ry spowodowa\u0142 obni\u017cenie warto\u015bci nieruchomo\u015bci);<\/li><li>428 k.c. \u2013 dot. sytuacji gdy sprawca z powodu wieku (ma\u0142oletni poni\u017cej lat 13) albo stanu psychicznego lub cielesnego nie jest odpowiedzialny za szkod\u0119, a brak jest os\u00f3b zobowi\u0105zanych do nadzoru albo gdy nie mo\u017cna od nich uzyska\u0107 naprawienia szkody \u2013 istnieje wtedy mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia odszkodowania od takiego sprawcy na zasadzie s\u0142uszno\u015bci, je\u017celi z\u00a0okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza z por\u00f3wnania stanu maj\u0105tkowego poszkodowanego i sprawcy, wynika, \u017ce wymagaj\u0105 tego zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego;<\/li><li>431 k.c. \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody wyrz\u0105dzone przez zwierz\u0119 \u2013 chyba \u017ce sprawca ani osoba za kt\u00f3r\u0105 ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 nie ponosz\u0105 winy.<\/li><\/ul><p>Tak jak w przypadku odpowiedzialno\u015bci na zasadzie ryzyka, warunkiem koniecznym do uzyskania odszkodowania nie jest wykazanie winy, a jedynie zaistnienia sytuacji wskazanej w powy\u017cszych przepisach, szkody oraz zwi\u0105zku przyczynowo-skutkowego.<\/p><h3><a name=\"_Toc27327925\"><\/a>Rozdzia\u0142 II<\/h3><h4 style=\"text-align: left;\">Roszczenia poszkodowanych wobec sprawc\u00f3w szkody<\/h4><h5><a name=\"_Toc27327926\"><\/a>1. Odszkodowanie<\/h5><p>Podstawowym \u015bwiadczeniem, jakiego mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 poszkodowany jest odszkodowanie. \u015awiadczenie to ma za zadanie naprawi\u0107 powsta\u0142y w maj\u0105tku podmiotu poszkodowanego uszczerbek. Sprawca szkody, mo\u017ce j\u0105 naprawi\u0107 wed\u0142ug wyboru poszkodowanego \u2013 poprzez zap\u0142at\u0119 sumy pieni\u0119\u017cnej r\u00f3wnowartej powsta\u0142ej szkodzie lub przywr\u00f3cenie stanu poprzedniego.<\/p><p>Granice odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej sprawcy szkody wyznacza art. 361 oraz 362 k.c. \u2013 zgodnie z powy\u017cszymi przepisami, odpowiedzialno\u015b\u0107 sprawcy jest ograniczona do tzw. normalnych nast\u0119pstw dzia\u0142ania lub zaniechania z kt\u00f3rych powsta\u0142a szkoda.\u00a0\u00a0 Odszkodowanie powinno pokrywa\u0107 poszkodowanemu szkod\u0119 rzeczywist\u0105 (np. koszt naprawy uszkodzonego pojazdu) oraz utracone korzy\u015bci (np. utracone dochody wskutek niemo\u017cno\u015bci wykonywania pracy zarobkowej z uwagi na zniszczenie narz\u0119dzia pracy). Ponadto, odszkodowanie mo\u017ce ulec ograniczeniu w przypadku przyczynienia si\u0119 poszkodowanego do powstania szkody.<\/p><p>Doznanie przez poszkodowanego uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia, daje mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017c\u0105dania od sprawcy szkody wy\u0142o\u017cenia z g\u00f3ry sumy potrzebnej na koszty leczenia, a je\u017celi poszkodowany sta\u0142 si\u0119 inwalid\u0105, tak\u017ce sumy potrzebnej na koszty przygotowania do innego zawodu (art. 444 par. 1 k.c.). Je\u017celi wskutek doznanych obra\u017ce\u0144 lub rozstroju zdrowia poszkodowany zmar\u0142, sprawca jest zobowi\u0105zany pokry\u0107 koszty leczenia oraz zwi\u0105zane z poch\u00f3wkiem temu kto je poni\u00f3s\u0142 (art. 446 par. 1 k.c.) Co wi\u0119cej, najbli\u017csza rodzina poszkodowanego mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 tak\u017ce stosownego odszkodowania, je\u017celi \u015bmier\u0107 pogorszy\u0142a znacznie jej sytuacj\u0119 \u017cyciow\u0105 (art. 446 par. 3 k.c.).<\/p><h5><a name=\"_Toc27327927\"><\/a>2. Zado\u015b\u0107uczynienie<\/h5><p>W przypadku naruszenia przez sprawc\u0119 szkody d\u00f3br osobistych poszkodowanego, sprawca jest zobowi\u0105zany do zap\u0142aty na rzecz poszkodowanego odpowiedniego zado\u015b\u0107uczynienia. Kwota ta ma naprawi\u0107 poszkodowanego tzw. szkod\u0119 niemaj\u0105tkow\u0105. Zado\u015b\u0107uczynienia od sprawcy szkody mo\u017cna domaga\u0107 si\u0119 m.in. w przypadku uszkodzenia cia\u0142a lub wywo\u0142ania rozstroju zdrowia, (art. 445 k.c. w zw. z art. 444 k.c.), \u015bmierci najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny (art. 446 par. 4 k.c.) czy te\u017c za naruszenie innych d\u00f3br osobistych (art. 448 k.c. w zw. z art. art. 24 k.c.).<\/p><p>Kwota jakiej mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 poszkodowany nie zosta\u0142a w spos\u00f3b \u015bcis\u0142y okre\u015blona w ustawie. Ustawodawca pos\u0142uguje si\u0119 p\u0142ynnym poj\u0119ciem \u201eodpowiedniej sumy\u201d \u2013 pozostawiaj\u0105c tym samym s\u0105dom mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji co do nale\u017cnej kwoty zado\u015b\u0107uczynienia indywidualnie w ka\u017cdej ze spraw. W orzecznictwie przyjmuje si\u0119, \u017ce przy ustalaniu kwoty zado\u015b\u0107uczynienia, pod uwag\u0119 powinno si\u0119 bra\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p><ul><li>rodzaj obra\u017ce\u0144 jak i te\u017c rozmiar zwi\u0105zanych z nimi cierpie\u0144 fizycznych lub psychicznych;<\/li><li>stopie\u0144 kalectwa lub oszpecenia;<\/li><li>poczucie nieprzydatno\u015bci;<\/li><li>konieczno\u015b\u0107 korzystania ze wsparcia bliskich;<\/li><li>wiek osoby poszkodowanej;<\/li><li>widoki na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/li><\/ul><p>Obserwuj\u0105c orzecznictwo s\u0105d\u00f3w powszechnych mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 znacz\u0105cy wzrost przyznawanych kwot zado\u015b\u0107uczynienia na przestrzeni ostatnich lat. Przyk\u0142ad:<\/p><ul><li>Potr\u0105cenie na pasach \u2013 st\u0142uczenie kostki i podudzia<\/li><\/ul><p>Kwota wyp\u0142acona poszkodowanemu polubownie: 2 150,00 z\u0142.<\/p><p>Kwota przyznana przez s\u0105d: 29 000,00 z\u0142.<\/p><p>(wyrok S\u0105du Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 1424\/10);<\/p><ul><li>Wypadek komunikacyjny \u2013 z\u0142amana r\u0119ka<\/li><\/ul><p>Kwota wyp\u0142acona poszkodowanemu polubownie: 10 000,00 z\u0142<\/p><p>Kwota przyznana przez s\u0105d: 50 000,00 z\u0142<\/p><p>(wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Warszawie\u00a0 z dnia 25 sierpnia 2014 r. sygn. akt III C 1028\/13)<\/p><h5><a name=\"_Toc27327928\"><\/a>3. Renta odszkodowawcza<\/h5><p>Osobie poszkodowanej, kt\u00f3ra dozna\u0142a obra\u017ce\u0144 cia\u0142a, w szczeg\u00f3lnych przypadkach mo\u017ce tak\u017ce przys\u0142ugiwa\u0107 od sprawcy szkody miesi\u0119czna renta odszkodowawcza. Renty tej nie nale\u017cy myli\u0107 z rent\u0105 przyznawan\u0105 przez Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. Renta przys\u0142uguje poszkodowanemu od zobowi\u0105zanego do naprawienia szkody, w przypadku gdy utraci\u0142 on ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo zdolno\u015b\u0107 do pracy zarobkowej albo je\u017celi zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 jego potrzeby lub zmniejszy\u0142y widoki powodzenia na przysz\u0142o\u015b\u0107 (art. 444 par. 2 k.c.). Wysoko\u015b\u0107 nale\u017cnej renty jest obliczana (w du\u017cym uproszczeniu) w oparciu o\u00a0dochody osi\u0105gane przed i po wypadku, zwi\u0119kszone potrzeby o charakterze sta\u0142ym (np. zwi\u0105zane z leczeniem i rehabilitacj\u0105), a tak\u017ce utracone mo\u017cliwo\u015bci zarobkowe (widoki na przysz\u0142o\u015b\u0107).<\/p><p>Ponadto, w przypadku \u015bmierci poszkodowanego, osoby najbli\u017csze, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych na zmar\u0142ym ci\u0105\u017cy\u0142 obowi\u0105zek alimentacyjny, mog\u0105 \u017c\u0105da\u0107 renty alimentacyjnej, obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego i mo\u017cliwo\u015bci zarobkowych i maj\u0105tkowych zmar\u0142ego. W kr\u0119gu os\u00f3b uprawnionych do renty znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce osoby bliskie, kt\u00f3rym zmar\u0142y stale i dobrowolnie dostarcza\u0142 \u015brodk\u00f3w na utrzymanie \u2013 w sytuacji gdy wymagaj\u0105 tego zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p><h3><a name=\"_Toc27327929\"><\/a>Rozdzia\u0142 III<\/h3><h4 style=\"text-align: left;\">Przedawnienie roszcze\u0144 odszkodowawczych z tytu\u0142u czynu zabronionego<\/h4><h5><a name=\"_Toc27327930\"><\/a>1. Przedawnienie \u2013 definicja<\/h5><p>Przedawnienie jest instytucj\u0105 prawa maj\u0105c\u0105 zastosowanie m.in. w prawie cywilnym. Polega ono na mo\u017cliwo\u015bci uchylenia si\u0119 przez osob\u0119 zobowi\u0105zan\u0105 (d\u0142u\u017cnika) od zaspokojenia danego roszczenia po up\u0142ywie okre\u015blonego w\u00a0przepisach prawa terminu. Termin przedawnienia ulega wielu modyfikacjom, w zale\u017cno\u015bci od tego kto dane roszczenie kieruje i w jakim czasie, a tak\u017ce wobec jakiego podmiotu.<\/p><p>Roszczenie przedawnione nabiera charakteru zobowi\u0105zania naturalnego (tj.\u00a0takiego, kt\u00f3rego nie da si\u0119 dochodzi\u0107 przed s\u0105dem), a\u00a0zatem mo\u017ce ono zosta\u0107 w ka\u017cdym momencie dobrowolnie zaspokojone przez d\u0142u\u017cnika. Dochodzenie przedawnionego roszczenia przed s\u0105dem mo\u017ce prowadzi\u0107 do oddalenia pow\u00f3dztwa. Wymagane jest jednak podniesienie w\u00a0procesie przez d\u0142u\u017cnika stosownego zarzutu. Wyj\u0105tkow\u0105 sytuacja ma miejsce kiedy b\u0119d\u0105c przedsi\u0119biorc\u0105 po stronie pozwanej mamy konsumenta \u2013 w takich sprawach s\u0105d zobligowany jest rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie przepis\u00f3w o\u00a0przedawnieniu z\u00a0urz\u0119du.<\/p><p>Bardzo istotn\u0105 kwesti\u0105 z punktu widzenia ochrony praw poszkodowanego jest przerwanie biegu przedawnienia. Szczeg\u00f3\u0142owo zagadnienie to zostanie poruszone w pkt 5 tego rozdzia\u0142u.<\/p><h5 style=\"text-align: left;\"><a name=\"_Toc27327931\"><\/a>2. Podstawowy termin przedawnienia roszcze\u0144<\/h5><p>Jak stanowi art. 442 ze zn. 1 par. 1 k.c. <em>\u201eRoszczenie o naprawienie szkody wyrz\u0105dzonej czynem niedozwolonym <\/em><em>ulega przedawnieniu z up\u0142ywem lat trzech od dnia, w kt\u00f3rym poszkodowany dowiedzia\u0142 si\u0119 albo przy zachowaniu nale\u017cytej staranno\u015bci m\u00f3g\u0142 si\u0119 dowiedzie\u0107 o szkodzie i o osobie obowi\u0105zanej do jej naprawienia.<\/em><em> Jednak\u017ce termin ten nie mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017cszy ni\u017c dziesi\u0119\u0107 lat od dnia, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142o zdarzenie wywo\u0142uj\u0105ce szkod\u0119\u201d <\/em>Powy\u017csze oznacza, \u017ce 3-letni termin przedawnienia rozpoczyna sw\u00f3j bieg w momencie dowiedzenia si\u0119 o powstaniu szkody i o tym jaki podmiot jest za ni\u0105 odpowiedzialny, przy czym musi to nast\u0105pi\u0107 w okresie 10 lat od jej powstania. Takie uregulowanie przez ustawodawc\u0119 przedawnienia roszcze\u0144 z czyn\u00f3w niedozwolonych, chroni poszkodowanych w sytuacji gdzie szkoda ujawni\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniej. Ma to szczeg\u00f3lnie donios\u0142e znaczenie w przypadku tzw. b\u0142\u0119d\u00f3w medycznych, gdzie ich konsekwencje cz\u0119sto wynikaj\u0105 dopiero po wielu latach.<\/p><h5><a name=\"_Toc27327932\"><\/a>3. Przedawnienie roszcze\u0144 powsta\u0142ych w wyniku przest\u0119pstwa.<\/h5><p>Roszczenie o naprawienie szkody powsta\u0142ej w wyniku przest\u0119pstwa przedawnia si\u0119<br \/>w d\u0142u\u017cszym czasie ni\u017c w przewidzianym w art. 442 ze zn. 1 par. 1 k.c. Zgodnie bowiem z par. 2 powo\u0142anego przepisu <em>\u201eJe\u017celi szkoda wynik\u0142a ze zbrodni lub wyst\u0119pku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu <\/em><em>z up\u0142ywem lat dwudziestu od dnia pope\u0142nienia przest\u0119pstwa<\/em><em> bez wzgl\u0119du na to, kiedy poszkodowany dowiedzia\u0142 si\u0119 o szkodzie i o osobie obowi\u0105zanej do jej naprawienia.\u201d <\/em>Powy\u017csza regulacja umo\u017cliwia poszkodowanym dochodzenie swoich roszcze\u0144 nawet po up\u0142ywie kilkunastu lat od zdarzenia. Co bardzo istotne, taki termin przedawnienia dotyczy tak\u017ce m.in. os\u00f3b poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych, gdzie doznali oni obra\u017ce\u0144 cia\u0142a skutkuj\u0105cym rozstrojem zdrowia powy\u017cej 7 dni.<\/p><h5 style=\"text-align: left;\"><a name=\"_Toc27327933\"><\/a>4. Przedawnienie roszcze\u0144 przeciwko ubezpieczycielowi sprawcy szkody<\/h5><p>Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce sprawca szkody posiada stosowne ubezpieczenie od odpowiedzialno\u015bci cywilnej. Aby zatem okre\u015bli\u0107 termin przedawnienia roszcze\u0144 wobec ubezpieczyciela, nale\u017cy si\u0119gn\u0105\u0107 do art. 819 \u00a7 3 k.c., kt\u00f3ry stanowi, \u017ce: <em>\u201eW\u00a0wypadku ubezpieczenia odpowiedzialno\u015bci cywilnej termin roszcze\u0144 poszkodowanego wobec zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 o odszkodowanie lub zado\u015b\u0107uczynienie przedawnia si\u0119 <\/em><em>z up\u0142ywem okresu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 czynem niedozwolonym<\/em> <em>lub niewykonaniem b\u0105d\u017a nienale\u017cytym wykonaniem zobowi\u0105zania.\u201d <\/em>\u00a0Tym samym, jak wynika wprost z tre\u015bci tego przepisu, termin przedawnienia roszcze\u0144 wobec ubezpieczyciela nale\u017cy wi\u0105za\u0107 z\u00a0przepisami dot. przedawnienia okre\u015blonych roszcze\u0144 wobec sprawcy szkody.<\/p><h5><a name=\"_Toc27327934\"><\/a>5. Przerwanie terminu przedawnienia<\/h5><p>Wobec daleko id\u0105cych dla poszkodowanego skutk\u00f3w przedawnienia swoich roszcze\u0144 wobec sprawcy szkody lub jego ubezpieczyciela, istotne jest nale\u017cyte zabezpieczenie swoich interes\u00f3w poprzez przerwanie biegu terminu przedawnienia.<\/p><p>Przerwanie biegu przedawnienia jest mo\u017cliwe w szczeg\u00f3lno\u015bci w przypadkach wymienionych w art. 123 k.c., tj.:<\/p><p>1) przez ka\u017cd\u0105 czynno\u015b\u0107 przed s\u0105dem lub innym organem powo\u0142anym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszcze\u0144 danego rodzaju albo przed s\u0105dem polubownym, przedsi\u0119wzi\u0119t\u0105 bezpo\u015brednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;<\/p><p>2) przez uznanie roszczenia przez osob\u0119, przeciwko kt\u00f3rej roszczenie przys\u0142uguje;<\/p><p>3) przez wszcz\u0119cie mediacji.<\/p><p>Bardzo korzystn\u0105 sytuacj\u0119 maj\u0105 poszkodowani wyst\u0119puj\u0105cy ze swoimi roszczeniami wobec ubezpieczyciela sprawcy szkody. Zgodnie bowiem z art. 819 \u00a7 4 k.c. <em>\u201eBieg przedawnienia roszczenia o \u015bwiadczenie do ubezpieczyciela przerywa si\u0119 tak\u017ce przez zg\u0142oszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zg\u0142oszenie zdarzenia obj\u0119tego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna si\u0119 na nowo od dnia, w kt\u00f3rym zg\u0142aszaj\u0105cy roszczenie lub zdarzenie otrzyma\u0142 na pi\u015bmie o\u015bwiadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie \u015bwiadczenia.\u201d <\/em>W\u00a0zwi\u0105zku z powy\u017cszym, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna si\u0119 na nowo po wydaniu pierwszej decyzji ubezpieczyciela w sprawie.<\/p><h3><a name=\"_Toc27327935\"><\/a>Rozdzia\u0142 IV<\/h3><h4 style=\"text-align: left;\">Rady dla poszkodowanych \u2013 jak zachowa\u0107 si\u0119 po wypadku<\/h4><h5><a name=\"_Toc27327936\"><\/a>1. Wprowadzenie<\/h5><p>B\u0119d\u0105c ofiar\u0105 wypadku cz\u0119sto trudno jest zachowa\u0107 trze\u017awo\u015b\u0107 umys\u0142u, a czasami jest to z\u00a0przyczyn obiektywnych niemo\u017cliwe. Niemniej, warto wcze\u015bniej wiedzie\u0107 o\u00a0najistotniejszych kwestiach o jakich nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 w takiej sytuacji.<\/p><p>Osoby poszkodowane powinny zadba\u0107 przede wszystkim o nale\u017cyte udokumentowanie przebiegu samego wypadku, a tak\u017ce wszelkich ponoszonych koszt\u00f3w tu\u017c po takim wypadku.<\/p><h5><a name=\"_Toc27327937\"><\/a>2. O czym pami\u0119ta\u0107 po wypadku<\/h5><p>B\u0119d\u0105c uczestnikiem wypadku, przede wszystkim nale\u017cy zadba\u0107 o\u00a0bezpiecze\u0144stwo swoje, a tak\u017ce os\u00f3b postronnych. Nast\u0119pnie, je\u017celi zdarzenie tego wymaga, nale\u017cy wezwa\u0107 stosowne s\u0142u\u017cby i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci przyst\u0105pi\u0107 do udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym. Dopiero p\u00f3\u017aniej mo\u017cna przyst\u0105pi\u0107 do zabezpieczenia swoich interes\u00f3w jako ewentualnego poszkodowanego.<\/p><p>Dla zabezpieczenia interes\u00f3w poszkodowanego, nale\u017cy przede wszystkim zadba\u0107 o:<\/p><ul><li>zabezpieczenie danych sprawcy szkody oraz \u015bwiadk\u00f3w;<\/li><li>spisanie stosownych o\u015bwiadcze\u0144 o przebiegu zdarzenia;<\/li><li>sporz\u0105dzenie szkicu sytuacyjnego;<\/li><li>wykonanie fotorelacji, a w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci filmu z miejsca wypadku;<\/li><li>spisanie powsta\u0142ych szk\u00f3d;<\/li><li>wykonanie szczeg\u00f3\u0142owych i wyra\u017anych zdj\u0119\u0107 powsta\u0142ych szk\u00f3d;<\/li><li>zebranie nagra\u0144 z monitoringu;<\/li><li>ustalenie numeru polisy OC sprawcy szkody (w przypadku jej posiadania).<\/li><\/ul><h5><a name=\"_Toc27327938\"><\/a>3. Dokumentacja poniesionych koszt\u00f3w<\/h5><p>Bardzo wa\u017cne dla poszkodowanego jest dokumentowanie wszelkich ponoszonych wydatk\u00f3w, tak aby by\u0142o mo\u017cliwe wykazanie w pe\u0142ni poniesionej szkody maj\u0105tkowej. Ponadto, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o dokumentacji umo\u017cliwiaj\u0105cej wykazanie poniesionej szkody niemaj\u0105tkowej (krzywdy). W szczeg\u00f3lno\u015bci nale\u017cy wi\u0119c pami\u0119ta\u0107 o:<\/p><ul><li>zbieraniu rachunk\u00f3w, paragon\u00f3w i faktur za poniesione wydatki;<\/li><li>zawieranych w zwi\u0105zku ze zdarzeniem um\u00f3w (np. najem pojazdu zast\u0119pczego);<\/li><li>udokumentowaniu utraconych zarobk\u00f3w (np. poprzez za\u015bwiadczenie od pracodawcy);<\/li><li>sporz\u0105dzeniu stosownego kosztorysu przez rzeczoznawc\u0119 (je\u017celi sytuacja tego wymaga);<\/li><li>ewidencjonowaniu koszt\u00f3w przejazdu w zwi\u0105zku ze szkod\u0105 (np. do lekarza);<\/li><li>ewidencjonowaniu czasu i zakresu opieki os\u00f3b trzecich nad poszkodowanym (nawet je\u017celi jest ona nieodp\u0142atna);<\/li><li>gromadzeniu dokumentacji z leczenia i rehabilitacji;<\/li><li>gromadzeniu dokumentacji ZUS (w szczeg\u00f3lno\u015bci dot. zdolno\u015bci do pracy);<\/li><li>gromadzeniu dokumentacji dot. wypadku przy pracy (w szczeg\u00f3lno\u015bci protok\u00f3\u0142 BHP).<\/li><\/ul><p>Szczeg\u00f3\u0142owa i skrupulatnie gromadzona dokumentacja mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bezcenna dla przysz\u0142ego dochodzenia roszcze\u0144 od sprawcy szkody. Do\u015bwiadczenie zawodowe autora niniejszego <em>vademecum<\/em> wskazuje bowiem, \u017ce poszkodowani bardzo cz\u0119sto nie uzyskuj\u0105 nale\u017cnego im odszkodowania z uwagi na brak dokumentacji, lub jej nienale\u017cyte sporz\u0105dzenie.<\/p><p><a href=\"https:\/\/szlegal.pl\/odszkodowania-powypadkowe\/#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Patrz m.in. Wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Nowym S\u0105czu, Wydzia\u0142 III Cywilny Odwo\u0142awczy z dnia 25 wrze\u015bnia 2013 roku, sygn. akt III Ca 613\/13, Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Lublinie, I Wydzia\u0142 Cywilny z dnia 03 listopada 2016 roku, sygn. akt I ACa 218\/16<\/p><\/div><\/div><div class=\"wpb_text_column wpb_content_element vc_custom_1724332655431 thegem-vc-text thegem-custom-6aad26beee8fc1377\"><div class=\"wpb_wrapper\"><p>Autor:<\/p><p><strong>radca prawny\u00a0Tomasz Szadach<\/strong><\/p><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-62c2cb6 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"62c2cb6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" src=\"https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-300x300.jpeg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-3275\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-300x300.jpeg 300w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-1021x1024.jpeg 1021w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-150x150.jpeg 150w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-768x770.jpeg 768w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-1532x1536.jpeg 1532w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-2043x2048.jpeg 2043w, https:\/\/szlegal.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/tomasz-szadach-odszkodowania-company-formation-bledy-lekarskie-2-256x256.jpeg 256w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e49e07 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9e49e07\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26cc0bd e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"26cc0bd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f5c2ab5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f5c2ab5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Potrzebujesz porady prawnej? Skontaktuj si\u0119 z nami.<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fa1f73d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fa1f73d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bezp\u0142atnie konsultujemy ka\u017cd\u0105 spraw\u0119.<\/p>\n<p><span style=\"color: #700404;\"><strong>kancelaria@szlegal.pl | +48 518 101 211<\/strong><\/span><\/p>\n<p>lub skorzystaj z poni\u017cszego formularza.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-500c62e e-con-full elementor-hidden-tablet elementor-hidden-mobile e-flex e-con e-child\" data-id=\"500c62e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Your name Your email Subject Your message (optional) Vademecum Prawa Odszkodowa\u0144 Pragn\u0119 Pa\u0144stwa zaprosi\u0107 do zapoznania si\u0119 ze sporz\u0105dzonym przeze mnie Vademecum Prawa Odszkodowa\u0144. W e-booku w przyst\u0119pny spos\u00f3b zosta\u0142y przedstawione najwa\u017cniejsze dla poszkodowanych kwestie prawne. Je\u017celi chcesz wiedzie\u0107 jak pomagamy poszkodowanym, kliknij tutaj.\u00a0 Spis tre\u015bci Wst\u0119p Rozdzia\u0142 I \u2013 Podstawowe zasady odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-fullwidth.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-32906","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32906\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/szlegal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}