Odszkodowanie za wypadek – co mówią przepisy ?

Najkorzystniejszymi przepisami dającymi ochronę poszkodowanym pasażerom pojazdów mechanicznych są  art. 435 § 1 oraz 436 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi:  „Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.” (art. 435 § 1)  Odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. (art. 436 § 1)

Co wynika z powyższych przepisów ? Otóż to, że kierowca pojazdu mechanicznego odpowiada wobec uczestników wypadku na zasadzie ryzyka (za wyjątkiem kierowców innych pojazdów, wobec których odpowiada na zasadzie winy).  Powyższa zasada odpowiedzialności znacznie różni się od podstawowej zasady odpowiedzialności w polskim prawie cywilnym – zasady winy z art. 415 k.c. Zasada ryzyka stanowi, że sprawca wypadku odpowiada m.in. wobec pasażerów swojego pojazdu, w każdym przypadku, chyba że do zdarzenia doszło z wyłącznej winy poszkodowanego (w tym wypadku pasażera), w wyniku siły wyższej lub z winy osoby trzeciej za którą sprawca odpowiedzialności nie ponosi. Co więcej, w pewnych sytuacjach, odszkodowania można dochodzić także od kierowcy pojazdu, który w całym zdarzeniu był poszkodowany przez innego kierowcę.

Podsumowując, jadąc w pojeździe którego kierowca spowodował wypadek, możemy domagać się odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę bezpośrednio od tegoż kierowcy lub od jego ubezpieczyciela.